جریان مواد و اطلاعات

با توجه به مصاحبه‌های انجام شده با مدیران ارشد شرکت، جریان مواد و اطلاعات بین تمامی قسمت‌های مربوط به زنجیره تامین را می‌توان مطابق شکل ‏3‑3 بیان نمود. لازم به یادآوری است که این شکل فقط جریان اطلاعات و مواد در ارتباط با تولید آورده شده است و بخش تضمین کیفیت به عنوان مهم‌ترین واحد افزایش کارایی و مرغوبیت کالا، بر تمامی فعالیت‌ها نظارت داشته و با کلیه واحدها در ارتباط است. جهت بررسی دقیق‌تر کلیه جریان‌های مواد و اطلاعات، می‌توان تمامی بخش‌ها و واحدهای سازمان را به همراه کلیه عوامل بیرونی تاثیرگزار و تاثیرپذیر بر شرکت را هم در نظر گرفت.

شکل ‏3‑3: جریان مواد و اطلاعات بین واحدهای مختلف ایران داروک

جمع بندی

در این فصل از پایان‌نامه به معرفی شرکت مورد کاوی یعنی شرکت داروسازی ایران داروک پرداخته شد. ابتدا کلیاتی از شرکت را بازگوی کرده و سپس با بهره گرفتن از مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته با مدیران ارشد هر بخش (بر اساس چارت سازمانی) به معرفی اجمالی بخش‌های در ارتباط با زنجیره تامین پرداخته شد که در مجموع 585 دقیقه مصاحبه برای این امر صورت گرفته است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در ادامه به شناسایی و معرفی فرآیندهای مرتبط با زنجیره تامین شرکت متناسب با مدل APQC پرداخته شده است که پس از انطباق صورت گرفته می‌توان ادعا کرد که چارچوب طبقه‌بندی فعالیت‌های کلیدی سازمان مبتنی بر این مدل بوده و مدل ارائه شده را می‌توان به صورت ابتکاری برای شرکت‌های داروسازی استفاده نمود.

معرفی روش پیشنهادی برای عارضه‌یابی زنجیره تامین و بهبود آن

در این فصل ابتدا هسته مدل پیشنهادی به همراه چرایی انتخاب مدل شرح داده خواهد شد و در ادامه چگونگی اجرای مدل پیشنهادی و تجزیه و تحلیل آن به صورت کامل ذکر خواهد شد. در نهایت با پیاده سازی این مدل در شرکت داروسازی ایران داروک، عارضه‌ها و شکاف‌های موجود شناسایی شده که با ارائه طرح بهبود، سعی در حذف این عارضه‌ها خواهد شد.

انتخاب هسته مدل پیشنهادی

امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی، انسان برای شناسایی ضعف‌ها و گپ‌های موجود در هر حوزه‌ای به دنبال یافتن و یا ساختن مدل‌هایی است تا بتواند با بهره گرفتن از تکنیک‌های موجود بهترین راه‌کار را در کمترین زمان با بیشترین تاثیر ارائه و استفاده نماید. همان‌طور که در فصل 2 گفته شد، برای شناسایی عارضه‌های موجود در زنجیره تأمین و لجستیک، مدل‌های زیادی ارائه شده است. سازمان‌ها برای انجام این امر باید به دنبال مدل‌هایی باشند که در خور و متناسب با فعالیت‌های خود بوده تا بتوانند به راحتی این مدل را اجرا کنند. بنابراین سادگی مدل که متناسب با شرکت تعریف می‌شود یکی از معیارهای قدرتمند انتخاب مدل است. البته می‌توان با درک صحیح از چیزهایی که باید ساده شوند و چگونگی ساده کردن آنها، مدل‌های پیچیده را هم ساده نمود تا بتوان از آنها برای عارضه‌یابی استفاده کرد.
عامل مهم دیگری که در انتخاب مدل عارضه‌یابی تاثیر می‌گذارد، هزینه پیاده سازی متد و اجرای عارضه‌یابی است. با توجه به انجام این پروژه به عنوان یک تحقیق دانشجویی و عدم تخصیص هزینه از طرف شرکت، ما به دنبال روش‌هایی هستیم که هیچ گونه هزینه‌ای جهت پیاده سازی متد نداشته باشند. ولی خود شرکت و صنایع مشابه جهت اجرای متدهای جامع‌تر می‌تواند از این مدل‌ها به عنوان گزینه‌ای‌ جهت پیاده سازی روش عارضه‌یابی استفاده کنند.
با توجه به فعالیت اصلی شرکت در صنایع دارویی، کلیه محصولات این شرکت بایستی مطابق با استاندارهای وزارت بهداشت کشور و جهان باشد؛ چون کوچکترین تخلفی از طرف شرکت باعث پلمپ شرکت و باطل ساختن مجوز تولید می‌شود. بنابراین کلیه محصولات و خدمات ارائه شده در این شرکت به بهترین وجه ممکن به بازار ارائه می‌شوند. لذا اگر ما برای عارضه‌یابی در این شرکت (یا به صورت کلی کلیه شرکت‌های وابسته به وزارت بهداشت و درمان) از مدل‌های عارضه‌یابی خروجی محور استفاده کنیم، نتیجه بدیهی «همه چیز خوب است» از آن استخراج خواهد شود. بنابراین جهت اجرای دقیق‌تر و موشکافانه‌تر باید به دنبال عارضه‌یابی ساختارمحور باشیم تا با تمرکز بر فعالیت‌های درون شرکت و مقایسه آن با شرکت‌های ایده‌آل، شکاف‌های موجود در زنجیره تامین شرکت را شناسایی کنیم.
با توجه به موارد بیان شده به نظر می‌رسد بهره برداری از یک متد ساختارمحور، کم هزینه و ساده متناسب با فعالیت‌ها و فرآیندهای شرکت، بایستی به عنوان پیش شرط‌های مهم در انتخاب مدل عارضه‌یابی مد نظر قرار داد.
همان‌طور که در فصل 3 مشاهده شده، انطباق مناسبی بین مدل طبقه بندی فرایند APQC، با چارت و ساختار سازمانی، فعالیت‌های سازمان و اهداف شرکت داروسازی ایران داروک وجود داشت. از طرفی متد پیشنهاد شده از طرف انجمن حرفه‌ای‌ مدیریت زنجیره تامین برای شرکت‌هایی که به طبقه بندی فرایندهای خود بر اساس مدل APQC می‌پردازند، کلیه ویژگی‌های گفته شده را دارا می‌باشد. بنابراین در این پژوهش از «استاندارد حداقل نیازمندی‌های زنجیره تامین CSCMP» به عنوان هسته اصلی متد پیشنهادی در جهت اجرای عارضه‌یابی زنجیره تامین در شرکت داروسازی ایران داروک استفاده شده است.
با توجه به صحبت‌های انجام شده با مدیریت، هیئت مدیره معتقد است که وضعیت زنجیره تامین شرکت نامناسب می‌باشد که پژوهشگر این نکته را در مصاحبه‌های دوره اول که به منظور شناسایی واحدهای مختلف شرکت صورت گرفت، به خوبی احساس کرده و به آن پی برده است. بنابراین با توجه به خط مشی‌های مدیریت، در مرحله اول باید به دنبال تغییر عملکرد زنجیره از وضعیت «نامناسب» به وضعیت «نرمال» بود؛ که با توجه به روش حداقل نیازمندی‌ها می‌توان به این نکته رسید. چون این روش به دنبال حداقل‌های زنجیره تامین است و یک زنجیره تامین ایده‌آل را تداعی نمی‌کند.

استخراج نیازمندی‌ها

همان‌طور که در فصل 2 گفته شده، استاندارد حداقل نیازمندی‌های زنجیره تامین توسط انجمن حرفه‌ای مدیریت زنجیره تامین با همکاری مرکز بهره‌وری کیفیت آمریکا در سال 2004 منتشر شد. به دلیل آن‌که «مدیریت دارایی‌ها» و «مدیریت روابط بیرونی» در مدل APQC مرتبط با فرایندهای زنجیره تامین نیستند، در این استاندارد، این 2 بند از مدل APQC در نظر گرفته نشده و استانداردهای منطبق با 10 بند از 12 بند اصلی مدل است بنابراین این استاندارد فقط فرایندهای مرتبط با زنجیره تامین را در نظر می‌گیرد. چون در این استاندارد فرآیندها تا سه سطح (که همان فعالیت‌های اجرایی در شبکه زنجیره تامین می‌باشند) ریز شده‌اند، برای تمامی سطوح سوم تعریف شده، حداقل نیازمندی‌ها ذکر گردیده است.
برای استخراج نیازمندی‌ها از اخرین نسخه ارائه شده توسط انجمن حرفه‌ای مدیریت زنجیره تامین که در سال 2010 منتشر شد استفاده شده است. به همین منظور ابتدا تمامی نیازمندی‌های ارائه شده در این مرجع به فارسی ترجمه شده است.
چون این استاندارد به صورت کلی برای تمامی صنایع تعریف شده است، بعضی از نیازمندهای ذکر شده مربوط به صنعت داروسازی نیست. به عنوان مثال در یکی از بندهای این استاندارد، نیازمندی «طیف وسیعی از کالاها و خدمات ارائه شده به عنوان کالاهای مدولار در بازار شناخته شده‌اند.» ذکر شده است که با توجه به زمینه کاری شرکت ایران داروک، این نیازمندی اهمیت چندانی ندارد و می‌توان آن را نادیده گرفت.
از طرفی با توجه به سیاست‌های شرکت و خط و مشی‌های مدیریت می‌توان از چک کردن کردن بعضی از نیازمندی‌ها در شرکت چشم‌پوشی نمود. به عنوان مثال نیازمندی «جریان کار و فرایند تولید بین تامین کنندگان و مشتریان تفهیم و هماهنگ شده است.» در این استاندارد آورده شده است. با توجه به تولید انحصاری بعضی از کالاها در شرکت، لزومی به اجرای این نیازمندی در شرکت دیده نمی‌شود.
بنابراین تعدادی از نیازمندی‌ها را می‌توان چشم پوشی کرد. از طرفی با توجه به مصاحبه‌های مرحله اول، نیازمندی‌هایی را که اهمیت آنها معرض بود برای چک کردن انتخاب کرده و به دلیل کمبود وقت و وجود مشغله فراوان از طرف مدیران و بروز مشکلات در هماهنگی با مدیریت شرکت، فقط تعدادی از نیازمندی‌ها که اهمیت چک کردن آنها برای پژوهشگر مشخص نبود انتخاب شده و در مورد اینکه آیا این نیازمندی‌ها در شرکت بررسی شود یا خیر؟، با مدیریت شرکت طی دو جلسه یک ساعتی مشخص گردید. در نهایت تعداد 342 نیازمندی استخراج شد.
با توجه به اینکه متد جمع‌ آوری داده‌ها و اطلاعات در این پروژه به صورت مصاحبه با کارشناسان و مدیران هر بخشی می‌باشد، گروه‌بندی نیازمندی‌های استخراج شده بر اساس جایگاه نیازمندی‌ها در استاندارد و همچنین ماهیت نیازمندی و شناختی که در مصاحبه‌های دوره اول حاصل شد، اجرا شده است. جدول ‏4‑1 این گروه‌های کارشناسی به همراه تعداد نیازمندی‌های تخصیص داده شده را نشان می‌دهد.
جدول ‏4‑1: تعداد نیازمندی‌های استخراج شده برای هر کدام از گروه‌های مورد مطالعه

ردیف

گروه کارشناسی مورد مطالعه

نماد گروه

تعداد نیازمندی‌ها

1

مدیریت ارشد

M

63

2

بازرگانی و پشتیبانی

BS

بمـیرید، بمیرید و زیـن نفس ببرید که این نفس چو بندست، شما همچو اسیرید
یـکی تیـشه بگیرید پی حفرۀ زندان چـو زنـدان بـشـکستید، هـمه شاه و امیرید
(همان، ج۱، ص۳۱۵)
مولانا برای چه اینقدر بر مردن مصّرست؟ آیا جز اشتیاق او به حیات آرمانی و وصال معشوق است؟ مولانا از مرگ و مردن مفهوم زندگی در ذهن دارد. تا جایی که غریزۀ حیات خواهی انسان به دنبال این است که با تیغ حیات انگیز، گردنِ مرگ را بزند:
( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

چو از تیغ حیات انگیز زد مر مرگ را گردن فرو آمد ز اسپ اقبال و می بوسید دستش را
(همان، ج۱، ص۸۲۱)
مرگ تبدیلی
مولوی به نوع خاصی از مرگ قائل است که شباهت ها و اشتراکات ظاهری ای با عقاید و اندیشه های اهل تناسخ در آن قابل مشاهده است. این نوع مرگ،مرگ تبدیلی است که در آن صفات یک چیز به صفات متعالی تری تبدیل می شود و چیز جدیدی به دست می آید که غیر از آن چیز قبلی است. این نوع مرگ در اصل دگرگون شدن حالتی یا هیأتی به حالت و هیأت دیگراست، به گونه ایی که یک حالت، تکامل حالت پیشین خودش است.مرگ تبدیلی در اصل هیأت متعالی تر انسان است. یعنی حرکت جوهری است انسان که به سوی کمال در جریان می باشد.این نوع مرگ را نیز می توان مرگ صیرورت (شدن) خواند.تغییر یک چیز در اثر تکامل به چیز دیگری را مرگ صیرورت یا تبدیلی می نامیم.البته این تغییرات در خود چیز(شئی) انجام می گیرد. یعنی بر اثر واکنش های درونی خود موجود رخ می دهد.در واقع اگر مرگی باشد مرگ صفاتی است نه ذاتی.مرگ در حقیقت همان تغییر و دگرگونی است.همان صیرورت است.برای مثال: فنای در ذات الهی همان مرگ صفات بشری و انسانی است.بنابراین مرگ تبدیلی در انسان با نفی صفات زائد و شکستن منیّت حاصل می شود. در حقیقت نتیجۀ مرگ اختیاری عرفا همین مرگ تبدیلی مولاناست.مرحلۀ بالاتر و کمال یافته تر مرگ اختیاری، مرگ تبدیلی است.
بـی حـجـابت باید آن ای ذولباب مرگ را بگزین و بر درّ آن حجاب
نه چنان مرگی که در گوری روی مـرگ تـبدیـلی که در نوری روی
مـرد بـالـغ گشت آن بچگی بمرد رومـی ای شد صبغت زنگی سترد
خـاک زر شـد هیأت خاکی نماند غـم فـرح شـد خار غمناکی نماند
(مثنوی، ص۹۴۶)
مولانا اصلاً به مرگ ذاتی قائل نیست،در نظر او آنچه به ظاهر می میرد صفات بشری است. استحالۀ ذات انسان در ذات الهی. بنابراین ذات انسان هیچگاه مرگی نخواهد داشت. وجود انسان در ذات خدا ناپدید می شود اما نابود نمی شود. همانطور که ذات شعله در برابر آفتاب ناپدید می شود اما به قوّت خود باقی است:
چـون زبانۀ شمع پیش آفتاب نیست باشد هست باشد در حساب
هست باشد ذات او تا تو اگر بـرنـهـی پـنـبه بـسوزد زان شـود
(همان، ص۴۹۸)
فنا برای بقاست و مرگ بخاطر زندگی. مرگ انسان رسیدن به وحدت است. این وحدت گرچه صفات فرد را زایل می کند امّا ذات او باقی است. تمثیلاتی که مولانا برای وحدت می آورد، همه مویّد این مطلب است که مرگ تنها فنای صفاتی است نه فنای ذاتی و جوهری:
جوی دیدی کوزه اندر جوی ریز آب را از جـوی کی باشـد گریز
آب کوزه چون در آب جو شود محو گردد در وی و جو او شود
وصف او فانی شد و ذاتش بقا زیـن سـپس نه کم شود نه بد لقا
(مثنوی، ص۵۰۸)
مرگ در نظر مولانا تنها تحوّل است. تحول یک حالت به حالت دیگر. جریان این تحوّل به سوی تکامل است. هر مرحله تکامل حرکت قبلی است. بنابراین تکامل با حرکت تبدّلی همراه است. یعنی نوار رشد تکاملی یک شئی بر پایۀ حرکت جوهری است که ماهیّت یک شئی تبدیل به شئی دیگری می شود. مولانا این نظر را با مثال دانه تشریح می کند. دانه پس از مدتی تبدیل به درخت یا بوتۀ گیاهی می شود. درخت یا بوته همان دانۀ قبلی است که هستی آن بر اثر تحوّل تبدیلی، به شکل درخت یا بوته در آمده است. از این رو مرگ دانه، تبدیل هستی او به هستی درخت است. این درخت یا بوته همان دانه است:
از مـبـدّل هـسـتی اول نـمـانـد هستی دیگر به جای او نـشاند
همچنین تا صد هزاران هست ها بـعـد یـکدیگر، دوم به ز ابتدا
(همان، ص۷۵۵)
مرگ برای مولانا، در یک حالت باقی ماندن است. اگر چیزی همواره در یک وضع و حالت باشد، یعنی هیچ حرکت و تحوّلی (تغییر و دگرگونی) در او ایجاد نشود، مرگ آن چیز ناشی از همان تحوّل ناپذیری است. تحوّل ناپذیری، فساد درونی و ذاتی را در پی دارد. عامل بقا در حقیقت همان تحوّل و تبدّل است. زندگی تحوّل است و مرگ سکون و ایستایی.
تو از آن روزی که در هست آمدی آتـشی یا خاک یا بادی بدی
گـر بـدان حـالت تـو را بودی بقا کی رسیدی مر ترا این ارتقا
(همان، ص۷۵۵)
لازمۀ ماندگاری و بقا، حرکت و تحوّل حالات در هستی است. خود حرکت و تحوّل، هستی و زندگانی است. مولانا وقتی این تحوّل و تغییرات را لازمۀ هستی و حیات می داند، حیات دوباره و جهان دیگر را ضروری قلمداد می کند:
آمد بهار عشق، به بستان جان درآ بنگر به شاخ و برگِ به اقرار آمده
اقرار می کند که حشر و قیامتست آن مردگان باغ دگر بار آمده
(غزلیات، ج۱، ص۲۸۸)
همانطور که نو کهنه می شود، کهنه نیز نو می شود. این جریان متناوب کهنه و نو شدن در عالم هستی، نمودی از تناوب و جریان پی در پی مرگ و زندگی است. همانطور که مرگ از زندگی برمی خیزد و نیستی متعلّق به هستی است، از مرگ نیز زندگی دوباره نشأت می گیرد و باز هستی از نیستی. در عرفان هدف از فنا، بقاست و رسیدن بدان:
ایـن بـقـاهـا از فناها یافتی از فـنـا پـس رو چـرا بـرتافتی
در فناها این بقاها دیده ای بر بقای جسم چون چفسیده ای
(مثنوی، ص۷۵۶)
او به سیر تکاملی که در هستی جریان دارد، قائل است،یعنی یک چیز به حالت کاملتر از هیأت قبلی اش تبدیل می شود. این حرکت رو به تکامل هیچگاه متوقف نمی شود. یک ذات، پیوسته در حال رشد صفاتی است و اگر مرگی هم باشد مربوط به صفات پیشین است که در مسیر تکاملی خود تبدیل به صفات جدیدتری شده اند. با توجه به این دیدگاه،مولانا مرگ را نیز تنها یک مرحله از مراحل تکاملی انسان می داند.«عده ای … مانند مولوی بر این باورند که بدون مرگ و نفی زندگی یا به عبارت دیگر بدون نفی کهنه و اثبات نو حرکت و تکامل امکان پذیر نیست»^[۱۰۷].انتقال از هیأتی به هیأت دیگر از طریق جزیی از شئی که جوهر آن است، صورت می گیرد. در انسان این جزء اصیل روح است. مولانا می گوید اگر روح بمیرد، عملاً انتقالی صورت نمی گیرد:
جانشْ را این دم به بالا مسْکنی ست گر بمیرد روح او را نقل نیست
(همان، ص۹۴۶)
مرگ در نظر مولانا جریان تکاملی انسان است. اندیشۀ او که مبتنی بر سیر پیشرفت و حرکت رو به رشد انسان است، نمی تواند مرگ را توقفگاه این سیر بداند. « مرگ در لغت مولانا از بین رفتن نیست بلکه به طرف مقصود عالی خود پرواز کردن است»^[۱۰۸].
پیام مرگ دیگری
مشاهدۀ مرگ دیگران همواره برای انسان تفکر برانگیز است. انسان با دیدن مرگ دیگری به یاد مرگ خویش می افتد که روزی فرا می رسد.او در این حالت با سیلی از سؤال های بنیادین هستی شناختی مواجه می شود که شاید هیچگاه برای یافتن پاسخی قانع کننده به دنبال آنها نرود و همیشه برای او بی جواب باقی بمانند و او نیز نسبت به آنها برای همیشه ناآگاه و بی خبر.
مرگ همسایه مرا واعظ شده کسب و دکان مرا بر هم زده
(مثنوی، ص۹۳۳)
مشاهدۀ مرگ دیگری باعث تحوّل روحی فرد می شود. پند نهفته در مرگ دیگری انسان را نسبت به مرگ خویش آگاه می کند و او را از غفلت ها باز می دارد. مهمترین دلیلی که انسان به دنبال جواب سؤال های هستی شناسانۀ خود نمی رود، مشغول شدن به زندگی دنیایی و سرگرم آرزوها و آمالها شدن است. به همین خاطر است که عرفا درک حقیقت و اسرار الهی را در ترک دنیا و نفسانیّات می دانند. ترک تعلّقات و قطع وابستگی های دنیوی و روی گرداندن از ظواهر مادّی و لذایذ زندگی، باعث زادن ثانی انسان می شود. زادن ثانی یا تولّد دوباره، نتیجۀ تحوّل روحی و دگرگونی فکری و بینشی فرد نسبت به مسائل است. نگاه فرد به حقایق و هستی عوض می شود و با دید متفاوت و اندیشۀ عمیقتر به زندگی می نگرد. مرگ اندیشی یا مشاهدۀ مرگ دیگری مقدمّۀ این زادن و تحوّل است:
ای آنکه بزادیت، چو در مرگ رسیدید این زادنِ ثانیست، بزایید، بزایید
(غزلیات، ج۲، ص۱۰۲۹)
عرفان زندگی کنونی را مرگ می پندارد. چون انسان در آن مستِ غفلت و بی خبری شده است. برای زنده شدن از این مستی و مسخیِ زندگی، باید به مرگ و مرگ اندیشی روی آورد. یادِ مرگ برای انسان شُکِ بیداری است که چشم او را به حقایق می گشاید. این بیداری همان تولّد دوباره یا زادنِ ثانی است.
مرگ عاشقان
آگاهی و شناخت انسانها از مرگ یکسان نیست، در نتیجه حرکت آنها به سوی مرگ و تصوّر و تلقّی آنها از آن متفاوت از یکدیگر است. اگر در پی پاسخ به سؤال “چه چیزی باعث تفاوت انسانها می شود؟ ” باشیم، باز باید به چگونگی کردار و اعمال آنها در زندگی توجه کنیم. از آن دسته انسان هایی که مولانا به تفاوت مرگ آنها با دیگران اشاره کرده است، عاشقان هستند. مرگ عاشقان همانند زندگی آنها، دارای رمز و رازهایی است که برای فهم آن تنها باید عاشق بود. یکی از صفات ممیّزۀ عاشق از انسان های عادی این است که او به اختیار خود خواهان مرگ است نه از سر اجبار اجل. عاشق بدین خاطر عاشق است که فراتر از مرگ می اندیشد:

در پابادیس، زمانبندی ساده شده است و در عامل­های تولید توزیع شده است. این رویکرد سیستم را منعطف­تر می­ کند ضمن اینکه باید اشاره کرد هیچ­گاه راه­حل بهینه را ارائه نمی­دهد.
پابادیس تعداد نمونه­های جدید را با به­ کارگیری معماری پایه فعلی کاهش می­دهد. این کارباعث می­ شود، عامل­های تولید پیچیده­ترشود.اماباعث می­ شود کل معماری ساده­تر شود. بر خلاف آن، پروسا امکان تعریف نمونه­های جدید را فراهم می­ کند، اما هولون­های پایه را ساده نگه می­دارد.
چیزی که برای هر دو معماری مشترک است، این است که هر دو از واحد­های متمرکز اجتناب می­ کنند[۲۰].
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تراکم
تراکم نکته­ای کلیدی در سیستم اجرایی تولید هولونی است. تراکم باعث می­ شود تا عامل­ها را در سلسله­مراتب جای داد. این یک راه­حل است که بتوان از پس پیچیدگی هولون­های مستقل بر آمد. این راه­حل، از ارتباطات پیچیده و بار شدید شبکه در سیستم جلوگیری می­ کند ولی باعث می­ شود به سمت سیستم­های متمرکز عقب­گرد داشته باشیم و مقیاس­پذیری را کاهش می­دهد. تراکم لایه­جدیدی را در هرم کنترل معرفی می­ کند و منطق هولون­ها را پیچیده­تر می­سازد. در پیاده­سازی عملی حتی ارتباطات نیز مشکل­زا می­ شود، چرا که هولون­ها بایستی با یکدیگر در لایه­ های مختلف ارتباط داشته­باشند. چیزی که منجر به پیچیدگی کل فرایند شده لذا، بایستی توازنی بین مکانیزم ارتباطی تکی ساده­تر و سربار اضافه­تر ایجاد شود.
پابادیس از تراکم عامل­هااستفاده نمی­کندو سعی می­ کند از پیچیدگی ارتباطات با ارائه نمونه­های بیشتر بدون وابستگی اجتناب کند. موضوعی که اهمیت ارتباطات را کمتر می­ کند. این منجر به کاهش بهینگی شده و در عوض به نحوی کارآمد انعطاف­پذیری و مقیاس­پذیری را در سیستم افزایش می­دهد[۲۰]
میانجی
این کار دشواری است که بتوان معماری پروسا و متامورف را با هم مقایسه کرد. میانجی­ها در متامورف ابزارهای قدرتمندی هستند که سیستم­های مختلف را به هم پیوند می­دهد. ولی به سختی به عنوان معماری یک سیستم تولیدی در نظر گرفته می­ شود. تا حدی میانجی­ها مشابه هولون پرسنل در سیستم­های تولیدی هولونی و یا عامل­های مدیریت کارخانه در پابادیس است. آن­ها منجر به کارایی متمرکزی برای سیستم می­شوند- با ایجاد هماهنگی با سایر عامل­ها.
میانجی­ها می­توانند با موفقیت در مفاهیم دیگر مورد استفاده قرار گیرند، نظیر پابادیس و پروسا- برای اتصالات عامل­های مختلف و همچنین فراهم آوردن راه­حل­هایی برای مشکلاتی که مستلزم مروری خلاصه بر کل سیستم است. ولی به طور خاص، میانجی­ها نمی ­توانند به عنوان معماری تولید­گرا مطرح شوند. چرا که مختص توابع سیستم­های اجرایی تولید نیستند(نظیر زمانبندی) و یا اینکه اکتورهای مختلف را در کارخانه به نمایش نمی­گذارند.
تلاش برای ایجاد یک معماری در متامورف II بیشتر یک رویکرد متمرکز بوده که میانجی­های خاصی را برای هر تابع اتوماسیون سیستم کارخانه داشته و منجر به سلسله­مراتب قوی بین آن­ها می­ شود. ممکن است مهمترین دستاورد مفهوم میانجی توانایی آن برای گردهم آوردن مجازی گروه ­های مختلف بر اساس نیازهای مشابه است. این قابلیت انعطاف­پذیری بالایی را به همراه می ­آورد[۲۰].

۲٫۵محاسبات ابری

ظهور پدیده ای که امروزه تحت عنوان پردازش ابری شناخته می شود،به طور اساسی راهی را که سرویسهای فناوری اطلاعات ایجاد، توسعه ، به کارگرفته ،مقیاس داده شده و به روز شده و نگهداری می­شوند را تغییر داده است. از طرف دیگرهمچنان که پردازش ابری گسترده تر می شوندپیچیدگی مدیریت کل زیرساختار و معماری آن با توجه به ماهیت توزیع شده بودن آن افزایش می یابد.
پردازش ابری نشانگر همگرایی دو روند عمده در فناوری اطلاعات است. الف. کارایی فناوری اطلاعات، چیزی که قدرت کامپیوترهای مدرن را به بهترین نحو و به صورت بهینه با بهره گرفتن از سخت افزارها و نرم افزارهای مقیاس پذیر به کار گرفته است ب. چابکی کسب و کار، جایی که فناوری اطلاعات می تواند به عنوان ابزاری برای توسعه سریع و پردازش موازی استفاده شود و استفاده از تحلیلگرهای کامپیوتری و ابزارهای تعامل جابه جایی پذیرکه به کاربران به صورت بلادرنگ پاسخ می­دهد نیز براین چابکی افزوده است.
مفهوم بهره­وری در فناوری اطلاعات شامل ایده های موجود در پردازش سبز نیز هست، به عبارتی نه تنها باعث صرفه جویی در مصرف منابع می شود بلکه علاوه برآن کامپیوترها می توانند به صورت پراکنده در مناطق جغرافیایی قرار گیرند که هزینه انرژی پایینتر آید. واژه چابکی به معنای پردازش ارزان نیست بلکه این امکان را فراهم می آورد تاکسب و کارها قادر باشند از ابزارهای محاسباتی که می توانند به سرعت به خدمت گرفته شوند استفاده کنند تا سرمایه های اولیه را صرف نکنند.
پردازش ابری یک مدل سرویسی فناوری اطلاعات است ،چیزی که هم سخت افزار و هم نرم افزار را در لحظه نیاز به مشتریان از طریق اینترنت به صورت سلف سرویس و مستقل از مکان ارائه می دهد. منابعی که لازم است تا به سطح قابل قبولی از کیفیت سرویس برسیم بایستی به بهترین نحو تقسیم شده باشد، دائماً مقیاس پذیر باشد، به سرعت قابل نظارت باشد، مجازی شده باشد و با کمترین تعامل با پشتیبانی کننده قابل تامین باشد.
بایستی اشاره کنیم که تعریف ما بدین معنی نیست که همواره سرویس توسط شخص سومی ارائه می شود ولی تاکید ما بیشتر بر ابعاد زیر می باشد۱٫ استفاده بهینه از منابع ۲٫ منابع فیزیکی مجازی شده۳٫ انتزاع معماری۴٫مقیاس پذیری پویای منابع۵٫ خاصیت الاستیکی و خودنظارتی خودکار شده منابع۶٫ حضور در همه جا-یعنی مستقل از وسیله و مکان. پردازش ابری می تواند توسط سرور های داخلی یک سازمان نظارت شودو یا اینکه می شود از یک پشتیبانی کننده ابر تامین شود- کسی که ریسک هزینه های اولیه را پذیرفته است.
بسیاری از ایده های اولیه در پردازش ابری جدید نیستند و بسیاری از آنها به سال ۱۹۶۵ بازمی گردند. ولی بسیاری از آنها حاصل تلاقی شرایط فعلی است که اطلاعات مستقل از وسیله و مکان را دریافت می کند و از ویژگی های تکنولوژی محاسبات امروزی بهره می­گیرد. پردازش ابری مزایای فعلی را شامل می شود[۲۱].
۱٫به طور چشمگیری هزینه ورود را برای بسیاری از سازمان­های کوچک کاهش می دهد. سازمان­هایی که تلاش دارند تا وارد کسب و کارهایی شوند که که احتیاج شدید به محاسبات دارد، چیزی که در گذشته فقط برای سازمان­ های بزرگ امکان پذیر بود.
۲٫دسترسی سریع به سخت افزار را بدون هیچ هزینه اولیه ای فراهم می سازد، چیزی که باعث می شود تا بسیار سریعتر وارد کسب و کار شوند.
۳٫پردازش ابری موانع را بر سر خلاقیت برمی دارد ، چرا که توسط برنامه های مختلف، در نقاط مختلف و در همه جا قابل دسترس است.
۴٫پردازش ابری کار سازمان­ها را برای گسترش سرویسهای خودشان آسان می کند.
۵٫پردازش ابری دو دسته از برنامه های کاربردی را ممکن می سازد. الف. برنامه های تعاملی موبایل ب. پردازش دسته ای موازی.
درحالیکه شاهد ظهور پردازش ابری هستیم و این اتفاق سالها و یا شاید یک دهه به طول انجامد ولی سه تکنولوژی پایه تشکیل دهنده آن هستند: مجازی سازی، چند مستاجری و وب سرویس­ها .
مجازی سازی تکنولوژی است که ویژگیهای سخت افزاری پلتفرمهای کامپیوتری را از کاربران پنهان می سازد و در عوض یک پلتفرم شبیه سازی شده و انتزاعی را فراهم می آورد. این پلتفرم شبیه سازی شده نظیر یک سیستم مستقل و تمام منظوره رفتار می کند ولی بر خلاف پلتفرم سخت افزاری قابل پیکربندی در لحظه است و قابلیت نگه داری و تعویض آسانی دارد. این پلتفرم به بهینه ترین نحو مورد استفاده قرار می گیرد و هزینه­ های عملیاتی^[۲۳] و هزینه­ های اصلی^[۲۴] را کاهش می دهد. در حالیکه ایده مجازی سازی به سال ۱۹۶۰ باز می گردد ولی در سالهای اخیر است که منابع شبکه ای و محاسباتی به درجه ای رسیده اند که بتوان این سیستم شبیه سازی شده را با کارایی بالا پیاده سازی نمود.
ایده بعدی بحث چند مشتری بودن است، چیزی که یک نمونه از یک برنامه کاربردی به چندین مشتری خدمت می رساند. این باعث می شود تا بهره وری بیشتری از منابع سیستم داشته باشیم(در حافظه و سربار پردازشی).
یک وب سرویس همانطور که در W3C^[25] آمده است یک سیستم نرم افزاری است که به نحوی طراحی شده است تا تعامل ماشین به ماشین و سازگار را در یک شبکه فراهم آورد. این تعریف شامل سیستم های متفاوتی می شود ولی کاربرد متعارف آن در ساختار مشتری- سرور می باشد که از طریق پروتکل متعارف HTTP^[26] با هم ارتباط دارند. وب سرویس ها کمک می کنند تا اینترفیس بین برنامه های کاربردی استاندارد شود و کلاینتها بسیار راحتتر به برنامه های کاربردی در شبکه ها دسترسی داشته باشند[۲۱].
نقشه راه برای کارشناسان سیستم های اطلاعاتی و محققین پردازش ابری
نظیر هر مدل دورنمای تکنولوژیکال پردازش ابری به سرعت در حال رشد است و شاید امکان پذیر نباشد که بتوان آینده آن را حدس زد ولی بحث اقتصادی قضیه جریان را به پیش می برد.
نقاط قوت:
قابلیت مقیاس پذیری سرویسها در زمان بسیار کوتاه، یکی از کامپوننتهای اصلی پردازش ابری مدیریت هزینه ها است که نقطه قوت دیگر آن محسوب می شود.
نقاط ضعف:
سازمانها کنترل فیزیکی خود را بر روی داده هایشان از دست می دهند و دیگر اینکه شرکتهای بزرگ برای برنامه های حساس و حیاتی خود با احتیاط از بستر ابر استفاده می کنند.
فرصتها:
یکی از فرصتهای چشمگیر پردازش ابری این است که به کشورها کمک می کند بدون هیچ هزینه اولیه ای از امکانات فناوری اطلاعات استفاده کنند. به جز کشورها کمپانی های کوچک هم فرصت مهمی برای پردازش ابری هستند تا بدون هزینه اولیه به اهداف خود که قبلاً قابل دسترسی نبود برسند. Mashup فرصت دیگری برای پردازش ابری است. Mashup صفحه وب و یا برنامه کاربردی است که داده ها و یا کارایی ها را از یک ویا چند منبع خارجی با هم ترکیب می کند و سرویس جدیدی را می سازد.
تهدیدها:
یکی از تهدیدهای پردازش ابری سنگر گرفتن در قبال آن به علت احساس عدم امنیت نسبت به آن است و دیگری خطر دزدیده شدن اطلاعات از پشتیبانی کنندگان ابر است. نگرانی دیگر بحث عدم وجود استانداردها است[۲۱].
۲٫۵٫۱نقشها در پردازش ابری:
۱٫مشتریان:
در محیط ابر مشتریان آنچه در عمل مشتریان محسوب می شوند، کسانی هستند که فقط هزینه استفاده از سیستم را پرداخت می کنند.

2. 2. پشتیبانی کنندگان:

پشتیبانی کنندگان وظیفه نگهداری و به روز رسانی سیستمها را بر عهده دارند ضمناً وظیفه به روزرسانی نرم افزارهایی که در ابر مورد استفاده قرار می گیرند را نیز دارند.
۳٫توانمندساز:
از واژه توانمندساز برای سازمانهایی استفاده می شود که محصولات و سرویسهایی را می فروشند که تحویل تجهیز و اتخاذ پردازش ابری را آسان می کنند.
۴٫تنظیم کنندگان:
تمامی ذینفعان نقاط مختلفی از زنجیره تامین ابر را به نمایش می گذارند. بر خلاف نقش تنظیم کنندگان نقشی است که از تمامی ذینفعان عبور می کند و بین نقشی است[۲۱].

۲٫۶اصول معماری سرویس گرا

معماری سرویس گرا روشی برای طراحی سیستم های نرم افزاری با بهره گرفتن از سرویس هااست. از این رو اصولی در این پارادایم تعریف شده اند که مبنای توسعه، نگهداری و استفاده از معماری سرویس گرا می باشند. این قواعد زمینه های زیر را در بر می گیرند[۲۲].
استفاده مجدد، دانه بندی، پیمانه ای بودن، قابلیت ترکیب،مولفه سازی و قابلیت های همکاری
پیروی از استانداردها( استاندارد های عمومی و خاص صنایع)

• پروتئین­ها، مانند: ژلاتین، کازئین، گلوتن گندم، ابریشم، پشم

• لیپیدها، که شامل: چربی­های حیوانی و روغن­های گیاهی مانند روغن کرچک

• پلی استرهای تولید شده به وسیله میکروارگانیسم­ها یا به وسیله گیاهان مانند پلی هیدورکسی آلکانوآت­ها(PHA) و پلی 3- هیدورکسی بوتیرات(PHB)

• پلی استرهای سنتز شده از منومرهای با منشا طبیعی مانند: پلی­لاکتیک اسید(PLA)

• دیگر پلیمرهای طبیعی مانند کائوچوی طبیعی (لیاقتی، 1391).

هدف صنعت بسته بندی حفظ مواد غذایی به مؤثرترین شکل و با کمترین هزینه می­باشد به طوریکه مصرف ­کننده و تولیدکننده بیشترین رضایت را داشته باشند وماده غذایی ایمن مانده ومشکلات زیست محیطی نیز به حداقل برسد. تقاضا برای تولید محصولات غذایی تازه، ایمن و با حداقل فرایند درحال حاضر از جمله مهمترین چالش هایی می­باشد که امروزه صنعت بسته بندی مواد غذایی با آن مواجه می­باشد و همواره به دنبال راهکاری برای حفظ کیفیت و ایمنی غذا در زمینه بسته بندی بوده است. انتخاب صحیح مواد و روش مناسب بسته بندی باعث حفظ کیفیت محصول می­ شود (لیاقتی، 1391).
( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

یکی از انواع بسته بندی مواد غذایی که تحقیقات فراوانی بر روی آن انجام شده است، روش پوشش دهی (غوطه وری) مواد غذایی با بهره گرفتن از پوشش دهنده­های مختلف خوراکی است که مانند سدی در برابر تبادل گازها، رطوبت و میکروارگانیسم­ها عمل نموده و ماندگاری ماده غذایی را در فاصله تولید تا رسیدن به دست مصرف کننده حفظ نماید (تاجیک و همکاران، 1389).
توسعه مواد بيوپليمری به چند دليل اهميت دارد: اول اينكه بخش عمده­ای از پليمرهای طبيعی منشأ كشاورزی دارند و معمولاً از محصولات گياهی و جانوری بدست می­آيند لذا اين مواد برخلاف پليمرهای سنتتيک كه از مواد نفتی بدست مي آيند زيست تجزيه پذير هستند (در اثر تجزيه دی اكسيد كربن، آب، متان و غیره توليد مي‌كنند)، بنابراين مواد آلوده كننده محيط زيست به شمار نمی­آيند. از سوی ديگر مواد بيوپليمری به وسيله موجودات زنده ساخته می­شوند و در نتيجه در چرخه ساخت و تجزيه مواد بيولوژيكی قرار می‌گيرند پس هيچ­گاه منابع آن­ها محدود و تمام شدنی نيست در حالی­كه مواد پليمری و پلاستيكی امروزی از سوخت­های فسيلی ساخته می­شوند كه منابع آن محدود و تمام شدنی است. مزيت ديگر بيوپليمرها اقتصادی بودن اين مواد است زيرا توليد بيوپليمر نياز به كارخانه و صنعت پيشرفته ندارد و با حداقل امكانات مي‌توان به توليد آن­ها مبادرت ورزيد هم­چنين مواد اوليه آن­ها ارزان است زيرا از زباله­های مواد اوليه كشاورزی تجديد شونده يا صنايع فرآوري مواد غذايي دريايی بدست می­آیند (لای و همکاران^[10]، 1998 ؛ لاوهانکوجیت و همکاران^[11]، 2004 و قنبر زاده و همکاران،1388).

• 1. 1. اهداف پژوهش

   

1-3-1- هدف اصلی
هدف از این بررسی، امکان تهیه فیلم های تجزیه پذیر و زیست سازگار با محیط نشاسته سیب زمینی ترکیب شده با اسانس مرزه جهت استفاده در بسته بندی مواد غذایی به جای کاربرد اولیه شیمیایی غیر قابل تجزیه و بازیافت است.
1-3-2- اهداف اختصاصی
ارزیابی تأثیر اسانس مرزه بر بهبود فعالیت ضد میکروبی فیلم خوراکی نشاسته سیب زمینی.
بررسی ویژگی های فیزیکوشیمیایی فیلم خوراکی نشاسته سیب زمینی ترکیب شده با اسانس مرزه.
بررسی ویژگی های مکانیکی فیلم خوراکی نشاسته سیب زمینی ترکیب شده با اسانس مرزه.
بررسی ویژگی های ممانعت کنندگی فیلم خوراکی نشاسته سیب زمینی ترکیب شده با اسانس مرزه.

• 1. 1. پرسش های پژوهش

   

آیا افزودن اسانس مرزه خواص ضد میکروبی فیلم نشاسته سیب زمینی را افزایش می دهد؟
آیا افزودن اسانس مرزه خواص فیزیکوشیمیایی فیلم نشاسته سیب زمینی را تغییر می دهد؟
آیا افزودن اسانس مرزه خواص مکانیکی فیلم نشاسته سیب زمینی را تغییر می دهد؟
آیا افزودن اسانس مرزه خواص ممانعت کنندگی فیلم نشاسته سیب زمینی را تغییر می دهد؟

• 1. 1. محدودیت های پژوهش

   

همان طور که اشاره شد در کنار خصوصیات مناسب فیلم های نشاسته سیب زمینی همچون زیست تخریب پذیر بودن آن ها و نیز به دست آمدن از منابع گیاهی، این فیلم ها دارای برخی محدودیت ها مانند محدود بودن گیاه آسیاب شده موقع استخراج است و همچنین امکان استفاده از غلظت 100% از اسانس در فیلم وجود ندارد. یکی از راهکار­های مهم برای دست یابی به خصوصیات ضد میکروبی، شیمیایی، مکانیکی و زیستی بهتر این فیلم­ها، بکار بردن اسانس های گیاهی در ساختار آن­ها می­باشدتا با ایجاد دسته­ای تغییرات شیمیایی و اصلاحات فیزیکی از جمله خاصیت ضد میکروبی بیشتر، ماندگاری بالاتر، نفوذ پذیری مناسبتر، افزایش شفافیت و بهبود میزان کشش، بتوان به خصوصیات مطلوب­تری دست یافت. در این بین اسانس گیاه مرزه به دلیل دارا بودن ترکیبات فنولی^[12] خاص (تانن، رزین، موسیلاژ وغیره) از خود خاصیت آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی نشان می­دهد که بسیار حائز اهمیت می­باشد.

• 1. 1. مراحل پژوهش

   

۲/۶

۲/۶

۲/۶

۶/۶

۸/۶

۸/۶

۶/۶

۴/۶

۳/۶

۲/۶

۴۵/۵

۱/۵

۷۸/۵

منبع: کشاورز و همکاران، ۱۳۸۱
در ایران، متوسط عملکرد گندم آبی ۳۶۲۹ کیلوگرم در هکتار و گندم دیم ۱۱۸۱ کیلوگرم در هکتار بوده است. بیشترین عملکرد گندم آبی با ۴۸۷۹ کیلوگرم در هکتار متعلق به استان تهران و کمترین آن با ۱۵۸۰ کیلوگرم در هکتار متعلق به استان بوشهر است. استانهای گلستان و بوشهر به ترتیب با متوسط تولید ۲۷۵۸ و ۱۹۲ کیلوگرم در هکتار در بین استانهای گندم دیم کار کشور، در جایگاه نخست و آخر قرار دارند (۳).
به نظر می رسد تنها راه حل جهت رفع مشکلات غذایی در جهان فراگیر شدن کشاورزی مدرن از طریق بکارگیری و تمرکز کشاورزی مکانیزه، با توجه به الگوهای بکاررفته در اروپا و آمریکا باشد (۱۶). میزان تولید گندم با توجه به رشد جمعیت جهان و محدودیتهای موجود در طی سالهای آینده از وضعیت مطلوبی برخوردار نخواهد بود و میزان عرضۀ گندم در بازارهای جهانی کاهش خواهد یافت. برای افزایش میزان تولید گندم در کشور با توجه به کمبود منابع آبی و بارندگی در کشور، امکان افزایش سطح زیر کشت وجود ندارد، بنابراین تنها راه افزایش میزان تولید، ارتقاء عملکرد در واحد سطح می باشد که این مهم از طریق عواملی چون افزایش بازدۀ مصرف آب، جلوگیری از کوچک شدن قطعات کشاورزی، بهبود وضعیت مکانیزاسیون، کنترل صحیح و به موقع آفات و بیماریها و علفهای هرز، تولید و توزیع ارقام مقاوم به تنشها برای کشت دیم و آبی، ترویج روشها و سیستمهای مناسب کشت در هر منطقه و اقلیم، میسر خواهد شد. به نظر می رسد روش کشت جوی و پشته ای نسبت به روش مسطح برای خیلی از مناطق مناسب تر بوده، مصرف بذر کاهش یافته، عملکرد مزرعه ای و بازدۀ آبیاری افزایش می یابد (۱۰).
( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در ایران، گندم به روش های مختلفی کشت می شود. کشت سنتی در بیشتر نقاط کشور رواج دارد بطوریکه شخم با گاوآهن، دیسک و تسطیح و پاشیدن گندم در مزرعه و پس از آن دیسک زدن، روش معمول و سنتی کاشت می باشد. روش کشت جوی و پشته ای در کشت محصولاتی مثل گندم پیشرفت زیادی در اکثر نقاط دنیا داشته است. این روش کشت باعث افزایش راندمان زراعی و آبیاری، کاهش تردد ادوات و ماشین آلات و کنترل ترافیک در مزرعه و جلوگیری از ایجاد لایۀ سخت در خاک می شود. با توجه به مزایایی که این روش کشت نسبت به روش های سنتی و قدیمی دارد، جایگزین شدن آن با روش های سنتی و قدیمی، مزایای زیادی داشته و باعث افزایش میزان تولید گندم و راندمان آبیاری می شود.
در منطقۀ مشهد که گندم جایگاه ویژه ای در بین محصولات زراعی دارد، کشت گندم معمولاً بصورت سنتی صورت می پذیرد و بنابراین از آب آبیاری و زمین کشاورزی بصورت مناسب استفاده نمی شود و راندمان آبیاری و عملکرد گندم، مناسب نیست. با توجه به اینکه امروزه سیستم کشت جوی و پشته ای یک روش نوین در کشاورزی بوده و در مقایسه با روش های مرسوم در بیشتر نقاط دنیا راندمان بیشتری داشته است، به نظر می رسد که این سیستم کشت نسبت به کشت مرسوم و سنتی در منطقۀ مشهد نیز راندمان بالاتری داشته باشد. بنابراین برای مقایسۀ عملکرد زراعی و بازدۀ آبی در روش جوی و پشته ای با مرسوم (سنتی) گندم، لازم است آزمایشی در منطقۀ مشهد طرح و اجرا گردد.
۳-۱- فرضیه ها
عملکرد گندم در روش کاشت جوی و پشته ای، بیشتر از روش مرسوم است.
راندمان آبیاری در عملکرد گندم در روش جوی و پشته ای بیشتر از راندمان آبیاری در روش مرسوم است.
مروری بر پژوهشهای انجام شده

• روش کاشت

۲-۲- آبیاری
فصل دوم: مروری بر پژوهشهای انجام شده
۱-۲- روش کاشت
برای دستیابی به عملکرد و درآمد بیشتر، روش های نوین کشاورزی از جمله کشت جوی و پشته ای^[۳] و روش های حفاظتی، رواج و رونق یافته اند (۵۵). روشهایی برای آماده سازی بستر بذر که بقایای گیاهی در سطح مزرعه باقی بمانند (در حد بی خاک ورزی) و پوشش حفاظتی روی خاک ایجاد کنند، از حدود ۲۵ سال پیش در برخی نقاط دنیا رواج یافته است. به عنوان مثال حدود ۳۰ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی آمریکای جنوبی در برزیل، آرژانتین و پاراگوئه به این روش کشت می شوند. در برخی نقاط که گندم در تناوب با گیاهان ردیفی مثل پنبه، باقلا و ذرت قرار می گیرد (مثلاً غرب ایالات متحدۀ آمریکا و آسیای مرکزی و غربی) معمولاً گندم بصورت فاروئی (ردیفی) کشت و آبیاری می شود؛ به این صورت که گندم در زمین خاک ورزی شده کشت می شود و سپس جویچه هایی با فاصله ۱۰۰-۶۰ سانتیمتر جهت آبیاری در مزرعه ایجاد می شود. این روش کاشت باعث می شود که بیشتر دانه ها روی پشته ای که بین جویچه ها ایجاد می شود، قرار بگیرند (۷۸). فاصلۀ پشته ها از یکدیگر و همچنین عرض پشته ها تابعی از شرایط منطقه، ادوات کاشت، داشت و برداشت است؛ بنابراین نوع محصول، شرایط کاری، آب و هوا، ماشین آلات، نوع خاک و نحوۀ آبیاری تعیین کنندۀ مناسب ترین روش کاشت برای هر گیاه در هر ناحیه است (۱۸، ۲۱ و ۶۳).
زمان کاشت، نحوۀ کاشت و چگونگی آبیاری محصول در جوانه زنی و عملکرد تأثیر مستقیم دارد. تناوب زراعی و نحوۀ آماده کردن زمین نیز در میزان محصول و هزینه ها تأثیر مستقیم دارد (۷۳) و زمانیکه گندم در تناوب با جو کشت شد، افزایش عملکرد گزارش شده است (۸۱). ایجاد بستر مناسب جهت بذرکاری باعث تسریع در جوانه زنی و اسقرار گیاه کشت شده می شود. خطی کارها دانه را در عمق معینی که توسط شیار بازکن ایجاد می شود، می کارند و روی آنرا با خاک می پوشانند و خاک را در اطراف آن فشار می دهند تا رطوبت کافی به بذر برسد. بنابراین کشت با خطی کارها زمانیکه همۀ عوامل محیطی مناسب باشند، راندمان بسیار بالایی در میزان جوانه زدن (۸۰% تا ۹۰%) دارد. در خاکهای خشک، عمق کشت باید بیشتر شود تا بذر بتواند رطوبت کافی بدست آورد (۲۱).
تری^[۴] و همکاران (۲۰۰۲) بیان کردند که تاریخ کشت گندم روی عملکرد آن تأثیر زیادی دارد. خیلی زود کشت کردن باعث ایجاد رقابت شدید و حذف بسیاری از بوته ها شده و خیلی دیر کشت کردن باعث جوانه نزدن دانه ها و مرگ آنها در فصل سرما می شود. آنها زمان مناسب کاشت برای گندم را در هر محل با توجه به اقلیم آن ناحیه، زمانی بین این دو حد اعلام کردند (۸۷) گرچه یکی از روش های مقابله با علفهای هرز مزرعه، کشت زود هنگام گزارش شده است (۹۱). هیج^[۵] (۱۹۹۳) به این نتیجه رسید که نحوۀ توزیع بذر در واحد سطح، اثر کمی بر عملکرد محصول دارد (۴۲) هرچند که روش های خاک ورزی اثر معنی داری بر عملکرد دارند (۴۳). لارسون^[۶] و همکاران (۲۰۰۵) تأثیر مقدار بذر، تاریخ کشت، رقم کشت شده و روش کشت را بر عملکرد محصول گزارش کردند (۵۶). کاهورانگ^[۷] (۱۹۸۷) در ناحیۀ شولا^[۸] در آدیس آبابا به این نتیجه رسید که عملکرد زراعی در روش بذر پاشی بسیار کمتر از روش کاشت با بذرکار خطی است. وی نتیجه گرفت که تفاوت معنی داری بین مصرف بذر در عملکرد ۱۰۷۵ تا ۱۹۹۰ کیلوگرم در هکتار، وجود ندارد (۵۳). تراکم گیاهی و فاصلۀ ردیف، مستقیماً در رشد و نمو گیاهان زراعی و چگونگی اثر متقابل آنها با محیط، مؤثر هستند. برای قرارگیری بهتر بذر در خاک انواع نظامهای کشت پشته ای توسعه پیدا کرده اند. در این روشها، رفت و آمد ماشینها و ادوات به بعضی ردیفها محدود و فشرده شدن خاک بصورت موضعی کنترل شده (۱۵) و عملکرد زراعی ۴/۹% افزایش می یابد (۵۹).
در اکثر مزارع پاکستان و هند کشاورزی بصورت کشت آبی می باشد و با وجود اینکه تناوب زراعی در این مزارع رعایت می شود، مشکلات زیادی ازجمله شور شدن و تخریب ساختمان خاک، عملکرد پایین زراعی و کاهش آبهای زیرزمینی وجود دارد. تناوب برنج با گندم راه حل جدیدی است که در این مزارع اجرا می شود (۶۲) و بیشترین عملکرد گندم در کشت مستقیم پس از برنج بدون از بین بردن بقایای گیاهی گزارش شده است (۶۷). راه دیگری که برای حل این مشکلات پیشنهاد شده است، روش کاشت جوی و پشته ای غلات است (۶۲). سیستم کشت برنج گندم^[۹] روی پشته، دهۀ گذشته در بیش از ۵/۱۳ میلیون هکتار از اراضی جنوب آسیا رواج پیدا کرده است و یک روش عملی برای افزایش عملکرد در ناحیۀ جنوب آسیا بوده است. عدم خاک ورزی اضافی و کشت بصورت جوی و پشته ای باعث توسعۀ این سیستم کاشت شده است. این روش علاوه بر تهیۀ غذای مورد نیاز مردم، باعث استفادۀ بهتر از آب آبیاری شده (جدول ۲) (۴۱)، درآمد کشاورزان را به سطح بالاتری ارتقاء داده، کشاورزی پایدار و کاهش اثرات منفی بر محیط را نیز به دنبال دارد (۴۰).
جدول ۲- مقایسۀ راندمان آبی روش های متداول کشت

نوع عملیات

میزان آب آبیاری (مترمکعب در هکتار)

عملکرد زراعی
(کیلوگرم در هکتار)

راندمان آبیاری
(تن دانۀ گندم بر متر مکعب آب)

تسطیح لیزری

۲۸۴۹